Fonologische ontwikkeling: wanneer leer je de klanken?

Voor studenten logopedie en collega-logopedisten is het mogelijk om de cd-rom ARTICULATIE (Articulatiestoornissen, fonologische stoornissen en therapie) te bestellen. Zie hiervoor: Website logopediepraktijk Velp

In de loop van de eerste jaren leert een kind de verschillende klanken maken. Het kind leert ook dat de klanken een verschillende betekenis hebben: een "kok" is iets anders dan een "sok"!

 

..... mag ik een topje toffie?
....... ik ga insenken ...

Als jonge kinderen leren spreken kunnen ze dat niet direct goed. Kinderen moeten de taal gaan begrijpen, woorden en zinnen gaan maken en de woorden goed leren uitspreken. Ze beginnen met eenvoudige woordjes zoals: "die" of "mama en papa". De wat moeilijker woorden 'maken' ze eenvoudiger, zodat ze beter of eerder uit te spreken zijn. Ze laten soms klanken weg of vervangen klanken door andere klanken. Een aantal voorbeelden:

beker wordt "e-e"

stoel wordt "toel"

sok wordt "so" of "tok"

koe wordt "toe"

water wordt "jater"

gewoon wordt "woon"

Vaak kunnen kinderen de losse klank ( .... sss ....) wel uitspreken, maar niet in een woord. Of bijvoorbeeld wel aan het eind van een woord maar niet aan het begin: "boek" lukt wel, maar koe wordt "toe".

 

In de loop van de eerste jaren verdwijnen deze zgn. vereenvoudigingsprocessen en leert het kind alle complexe klanken en verbindingen van klanken goed uitspreken. Rond het vierde jaar zijn de meeste vereenvoudigingsprocessen verdwenen.

 

Er zijn kinderen die naast de normale vereenvoudigingsprocessen ook processen gebruiken die in de normale ontwikkeling niet of niet vaak voorkomen.

Enkele voorbeelden:

Veel klanken vervangen door een 'k': bijvoorbeeld sok wordt "kok" en bloem wordt "koem". Hierdoor kunnen er allerlei misverstanden ontstaan. Een kind dat "kikker" zegt, maar sticker bedoelt zal veel problemen in de communicatie hebben.

Veel eerste klanken van woorden worden weggelaten: bijvoorbeeld sok wordt "ok", fiets wordt "iets" en drinken wordt "inken". Ook een kind dat deze fouten veel maakt zal slecht te verstaan zijn door zijn omgeving.

Kinderen die te lang vereenvoudigingsprocessen gebruiken of die processen gebruiken die niet in de normale ontwikkeling voorkomen hebben vaak logopedie nodig. De logopedie zal dan gericht zijn op het leren van de goede processen. Eerst wordt er een onderzoek gedaan, wat het kind wel en niet beheerst en wat de problemen zijn. De logopedist kan ook nog kijken naar andere problemen in de articulatie (bijvoorbeeld slissen). Daarna zal er een plan gemaakt worden om de verstaanbaarheid te verbeteren.

 

home
naar beginpagina Communicatieve ontwikkeling